Escapelle działanie - jak działa lewonorgestrel i do kiedy chroni

Mechanizm działania Escapelle - opóźnienie owulacji

Substancją czynną Escapelle jest lewonorgestrel, syntetyczny progestagen znany z antykoncepcji od dziesięcioleci. W jednorazowej dawce 1,5 mg działa on inaczej niż codzienna tabletka antykoncepcyjna: nie chodzi tu o stałe blokowanie płodności, ale o doraźne przesunięcie jednego kluczowego momentu w cyklu, czyli owulacji.

Do zapłodnienia dochodzi wtedy, gdy komórka jajowa zostaje uwolniona z jajnika, a w drogach rodnych obecne są zdolne do zapłodnienia plemniki. Plemniki potrafią przetrwać w organizmie kobiety nawet do kilku dni. Lewonorgestrel w dawce doraźnej opóźnia lub całkowicie hamuje wyrzut hormonu odpowiedzialnego za jajeczkowanie, dzięki czemu owulacja nie następuje w czasie, gdy plemniki są jeszcze aktywne. Komórka jajowa i plemniki się nie spotykają i do zapłodnienia nie dochodzi.

To wyjaśnia, dlaczego moment przyjęcia jest tak ważny. Escapelle działa najskuteczniej, gdy zostanie przyjęty przed szczytem hormonalnym poprzedzającym owulację. Jeśli ten szczyt już się rozpoczął, opóźnienie jajeczkowania może być niepełne. O tym, na jakim etapie cyklu prawdopodobnie jesteś, więcej piszemy w tekście antykoncepcja awaryjna a owulacja.

Okno skuteczności - do 72 godzin od stosunku

Escapelle przyjmuje się jako jedną tabletkę, jak najszybciej po stosunku bez zabezpieczenia, najpóźniej w oknie 72 godzin, czyli 3 dni. Nie jest to jednak sztywna granica, po przekroczeniu której lek nagle przestaje działać. Skuteczność jest po prostu najwyższa w pierwszej dobie i stopniowo spada z każdą godziną, ponieważ maleje szansa, że owulacja da się jeszcze przesunąć.

Jeśli od stosunku minęły ponad 3 doby, Escapelle nie jest już właściwym wyborem. W dłuższym oknie, do 120 godzin, działa jeszcze EllaOne z octanem uliprystalu. Zebrane porównanie okien czasowych i skuteczności znajdziesz w artykule skuteczność Escapelle.

Kiedy Escapelle nie zadziała

Skoro działanie Escapelle polega na przesunięciu owulacji, lek nie pomoże w sytuacjach, w których owulacja już się odbyła, a doszło do zapłodnienia. Escapelle nie przerywa istniejącej ciąży, nie jest środkiem poronnym i nie ma wpływu na ciążę, która już się rozwija. Jego rolą jest wyłącznie zapobieganie zapłodnieniu, a nie działanie po jego wystąpieniu.

Lek nie chroni też przed skutkami kolejnych stosunków. Escapelle odnosi się tylko do tego zbliżenia, które już się odbyło. Jeśli w dalszej części cyklu ponownie dojdzie do sytuacji ryzyka, potrzebne jest osobne zabezpieczenie, ponieważ jedna tabletka nie zapewnia ochrony na przyszłość.

Od czego zależy skuteczność

Na to, czy działanie Escapelle będzie pełne, wpływa kilka czynników. Warto je znać, bo część z nich można wziąć pod uwagę już na etapie decyzji.

• Czas od stosunku - im szybciej przyjmiesz tabletkę, tym większa szansa na przesunięcie owulacji.
• Moment cyklu - blisko owulacji opóźnienie jajeczkowania bywa trudniejsze.
• Masa ciała - przy wyższej masie ciała skuteczność lewonorgestrelu może być niższa, dlatego lekarz może wtedy rozważyć EllaOne.
• Wymioty do 3 godzin po przyjęciu - tabletka mogła nie zostać wchłonięta, zwykle przyjmuje się kolejną i kontaktuje z lekarzem.
• Interakcje - niektóre leki przyśpieszające rozkład lewonorgestrelu w wątrobie mogą osłabić jego działanie.

Do leków, które mogą obniżyć skuteczność, należą między innymi niektóre leki przeciwpadaczkowe, ryfampicyna, część leków stosowanych w zakażeniu HIV oraz ziele dziurawca. O wszystkich przyjmowanych na stałe preparatach poinformuj lekarza podczas konsultacji, bo to on ocenia, czy Escapelle jest dla Ciebie odpowiednie, czy lepszym wyborem będzie inny preparat.

Escapelle a EllaOne - różnica w działaniu

Oba preparaty antykoncepcji awaryjnej opóźniają owulację, ale robią to za pomocą innej substancji i w innym oknie czasowym. Escapelle zawiera lewonorgestrel i działa do 72 godzin. EllaOne zawiera octan uliprystalu i chroni do 120 godzin, a dodatkowo skuteczniej przesuwa owulację w momencie, gdy szczyt hormonalny już się rozpoczął. Dlatego jeśli od stosunku minęły ponad 3 doby albo doszło do niego blisko spodziewanej owulacji, lekarz częściej wybiera EllaOne. Pełne porównanie preparatów opisujemy na stronie o preparacie Escapelle oraz w tekście EllaOne czy Escapelle.

Co dzieje się po przyjęciu tabletki

Po zadziałaniu Escapelle owulacja zostaje przesunięta, co często wpływa na termin miesiączki. Krwawienie może pojawić się wcześniej lub później niż zwykle, bywa też obfitsze albo skąpsze. To normalna reakcja organizmu na zmianę rytmu cyklu. Jeśli miesiączka spóźnia się o ponad 7 dni, jest wyjątkowo skąpa lub pojawiają się objawy ciąży, wykonaj test ciążowy.

Do końca bieżącego cyklu warto stosować dodatkowe zabezpieczenie mechaniczne, na przykład prezerwatywę, ponieważ lewonorgestrel nie chroni przed skutkami kolejnych zbliżeń. Escapelle to metoda doraźna, przeznaczona na nagłą sytuację. Jeśli potrzebujesz jej często, omów z lekarzem stałą, planową metodę antykoncepcji, która jest skuteczniejsza od tabletki awaryjnej.

Najczęstsze pytania