Escapelle - skuteczność

Ile wynosi skuteczność Escapelle

Escapelle zawiera 1,5 mg lewonorgestrelu i przyjmuje się je jako jedną tabletkę, jak najszybciej po stosunku bez zabezpieczenia. Zgodnie z danymi z badań klinicznych, użyte w oknie do 72 godzin zapobiega w przybliżeniu 84 procentom ciąż, których można by się spodziewać bez żadnego działania. To dużo, ale nie wszystko. Antykoncepcja awaryjna nie jest metodą pewną w stu procentach i nie należy jej traktować jak gwarancji. Zawsze pozostaje pewne ryzyko ciąży, dlatego jeśli miesiączka spóźnia się o ponad 7 dni albo jest wyjątkowo skąpa, trzeba wykonać test ciążowy.

Kluczowa jest jedna zasada: skuteczność nie jest wartością stałą. Ta sama tabletka zadziała inaczej w zależności od tego, kiedy została przyjęta, w którym momencie cyklu doszło do stosunku oraz jaka jest masa ciała pacjentki. Poniżej wyjaśniamy każdy z tych czynników.

Dlaczego czas jest najważniejszy

Lewonorgestrel działa przede wszystkim przez opóźnienie lub zahamowanie owulacji. Dzięki temu komórka jajowa nie zostaje uwolniona w czasie, gdy w drogach rodnych obecne są jeszcze plemniki, i nie dochodzi do zapłodnienia. Z tego mechanizmu wynika najważniejszy wniosek praktyczny: tabletka jest najskuteczniejsza przyjęta przed owulacją i im wcześniej po stosunku, tym lepiej.

Choć Escapelle działa w całym oknie do 72 godzin, jego skuteczność stopniowo spada z każdą kolejną dobą. Najwyższa jest w pierwszej dobie, a przy górnej granicy 3 dni jest już wyraźnie niższa. Dlatego nie warto zwlekać ani czekać na dogodniejszą porę. Tabletkę można przyjąć o dowolnej porze dnia, niezależnie od posiłku, więc jedynym powodem do opóźnienia bywa tylko jej brak pod ręką.

Masa ciała a skuteczność lewonorgestrelu

Antykoncepcja awaryjna to jednorazowa, stała dawka, której nie dobiera się do wagi. U kobiet o większej masie ciała ta sama dawka rozkłada się w większej objętości ciała, przez co maksymalne stężenie substancji we krwi bywa niższe. Dane wskazują, że dla lewonorgestrelu może to oznaczać niższą skuteczność przy wyższej masie ciała. Nie ma jednej ostrej granicy wagi, powyżej której tabletka przestaje działać. Ryzyko obniżonej skuteczności rośnie stopniowo.

Octan uliprystalu, czyli substancja czynna preparatu EllaOne, jest pod tym względem mniej wrażliwy. Dlatego przy wyższej masie ciała lekarz często rozważa EllaOne zamiast lewonorgestrelu. Szerzej piszemy o tym w tekście antykoncepcja awaryjna a masa ciała. Ważne, by nie podwajać dawki lewonorgestrelu na własną rękę, bo to nie jest udokumentowane rozwiązanie, a jedynie naraża na silniejsze objawy uboczne.

Moment cyklu, czyli kiedy tabletka nie zadziała

Ponieważ lewonorgestrel opóźnia owulację, nie zadziała już wtedy, gdy owulacja się odbyła, a doszło do zapłodnienia. Escapelle nie przerywa istniejącej ciąży i nie jest środkiem poronnym. Jeśli stosunek nastąpił tuż przed owulacją lub w jej trakcie, tabletka może nie zdążyć jej zahamować, co obniża szansę powodzenia. To dodatkowy powód, dla którego czas ma tak duże znaczenie, oraz sytuacja, w której EllaOne, działające na nieco innym etapie, bywa skuteczniejsze.

Co jeszcze obniża skuteczność

• Wymioty do 3 godzin po przyjęciu tabletki. Organizm mógł nie wchłonąć dawki, dlatego zwykle potrzebna jest kolejna tabletka. Zgłoś to lekarzowi.
• Leki przyśpieszające rozkład lewonorgestrelu w wątrobie, między innymi ryfampicyna, niektóre leki przeciwpadaczkowe, część leków stosowanych w zakażeniu HIV oraz ziele dziurawca. Osłabiają one działanie tabletki.
• Kolejny stosunek już po przyjęciu Escapelle. Tabletka nie chroni na przyszłość, więc potrzebna jest dodatkowa metoda zabezpieczenia.
• Łączenie z EllaOne. Octan uliprystalu może osłabiać działanie lewonorgestrelu, dlatego tych preparatów się nie łączy.

Kiedy warto rozważyć EllaOne

EllaOne z octanem uliprystalu działa w dłuższym oknie, do 120 godzin, i jest mniej wrażliwe na masę ciała. Lekarz częściej wybiera je, gdy od stosunku minęły już ponad 3 doby, gdy masa ciała jest wyższa albo gdy do stosunku doszło blisko owulacji. Escapelle pozostaje dobrze poznaną i szeroko dostępną opcją w oknie do 72 godzin. O tym, który preparat będzie w danej sytuacji lepszy, decyduje lekarz na podstawie wywiadu. Porównanie obu opisujemy w tekście EllaOne czy Escapelle.

Co zrobić, żeby zwiększyć szansę powodzenia

• Przyjmij tabletkę jak najszybciej, nie czekaj do granicy 72 godzin
• Podaj w wywiadzie czas od stosunku, masę ciała i wzrost oraz przyjmowane leki
• Jeśli zwymiotujesz do 3 godzin po tabletce, zgłoś to, bo prawdopodobnie potrzebna jest kolejna dawka
• Przy opóźnieniu miesiączki powyżej 7 dni wykonaj test ciążowy

Najczęstsze pytania