EllaOne czy Escapelle - jak wybrać

Dwa preparaty, ta sama zasada działania

W antykoncepcji awaryjnej stosuje się w Polsce dwa preparaty doustne. EllaOne zawiera octan uliprystalu w dawce 30 mg. Escapelle zawiera lewonorgestrel 1,5 mg. Mimo różnego składu oba działają w ten sam sposób: opóźniają lub hamują owulację, przez co komórka jajowa nie zostaje uwolniona i nie dochodzi do zapłodnienia. Żaden z nich nie przerywa istniejącej ciąży i nie jest środkiem poronnym. Różnice, które realnie wpływają na wybór, dotyczą okna czasowego, skuteczności blisko owulacji oraz wpływu masy ciała.

Najważniejsze różnice w tabeli

Okno czasowe - najczęstszy powód wyboru

To pierwsza rzecz, którą trzeba sprawdzić. Escapelle ma sens tylko do 72 godzin od stosunku. Powyżej tej granicy lewonorgestrel nie działa już wystarczająco, więc pozostaje EllaOne, które utrzymuje skuteczność do 120 godzin. Jeśli więc od stosunku minęły ponad 3 doby, wybór jest przesądzony i lekarz sięgnie po EllaOne. Więcej o samym liczeniu godzin piszemy w tekście Do kiedy zdążysz z antykoncepcją awaryjną.

Skuteczność blisko owulacji

Nawet w oknie do 72 godzin EllaOne ma przewagę, gdy do stosunku doszło tuż przed owulacją. Octan uliprystalu potrafi opóźnić owulację także wtedy, gdy proces jest już zaawansowany, a lewonorgestrel w tym momencie działa słabiej. Ponieważ w chwili przyjmowania tabletki rzadko wiadomo dokładnie, gdzie jesteś w cyklu, ta cecha bywa argumentem za EllaOne u kobiet z nieregularnym cyklem albo gdy stosunek wypadł w spodziewanym okresie płodnym.

Masa ciała a wybór preparatu

Przy wyższej masie ciała skuteczność lewonorgestrelu może być niższa. Dane wskazują, że u kobiet o większej masie działanie Escapelle bywa osłabione, podczas gdy EllaOne zachowuje skuteczność szerzej. Dlatego w takiej sytuacji lekarz często rozważa EllaOne. To jeden z powodów, dla których dobór warto zostawić lekarzowi, a nie decydować wyłącznie na podstawie ceny. Szerzej opisujemy to w tekście Antykoncepcja awaryjna a masa ciała.

Interakcje i inne leki

Działanie obu preparatów mogą osłabiać leki przyśpieszające ich rozkład w wątrobie, między innymi niektóre leki przeciwpadaczkowe, ryfampicyna i ziele dziurawca. Ważna praktyczna zasada: EllaOne i Escapelle nie łączy się ze sobą, bo lewonorgestrel może osłabiać działanie octanu uliprystalu. Nie stosuje się więc jednego po drugim w tym samym cyklu. Jeśli w ciągu ostatnich dni brałaś którykolwiek z nich, koniecznie zgłoś to lekarzowi. O wszystkich przyjmowanych lekach poinformuj w wywiadzie.

Który jest łatwiej dostępny

Oba preparaty wydawane są na receptę, więc w obu przypadkach potrzebna jest decyzja lekarza. Escapelle z lewonorgestrelem jest na rynku dłużej i szeroko znane, przez co w aptekach bywa częściej dostępne od ręki. EllaOne również jest dostępne, ale zdarza się, że mniejsza apteka musi je sprowadzić. W sytuacji nagłej warto zadzwonić do apteki i upewnić się, że ma preparat, który przepisał lekarz, zanim tam pojedziesz. Jeśli okno czasowe wskazuje na konkretny lek, na przykład EllaOne powyżej 72 godzin, dostępność akurat tego preparatu jest ważniejsza niż wybór między nimi.

Cena i dostępność

Escapelle jest zwykle tańsze, w aptece kosztuje orientacyjnie 60-90 zł. EllaOne to około 90-130 zł. Żaden preparat nie jest refundowany, a ceny różnią się między aptekami. Cena nie powinna być jednak głównym kryterium wyboru w sytuacji nagłej. Jeśli okno czasowe albo moment cyklu wskazują na EllaOne, dopłata to koszt większej szansy na zadziałanie. Konsultacja online, po której lekarz może wystawić e-receptę, to osobne 49 zł i nie obejmuje ceny leku.

Skutki uboczne - czy się różnią

Profil działań niepożądanych obu preparatów jest zbliżony, bo oba działają hormonalnie i przyjmowane są jednorazowo. Najczęściej pojawiają się ból głowy, nudności, ból brzucha oraz przesunięcie i bolesność miesiączki. Objawy są zwykle łagodne i mijają w ciągu 1-2 dni. Nie ma dowodów, że jeden preparat jest wyraźnie lepiej tolerowany od drugiego, więc tolerancja nie powinna być głównym kryterium wyboru. Jeśli w przeszłości źle zniosłaś któryś z nich, zgłoś to lekarzowi. Skutki uboczne EllaOne opisujemy szczegółowo w tekście EllaOne skutki uboczne.

Co jeśli wzięłaś już jeden preparat

Zdarza się, że kobieta przyjmuje jeden preparat, a potem zastanawia się, czy dołożyć drugi dla pewności. Tego się nie robi. EllaOne i Escapelle nie łączy się w tym samym cyklu, bo octan uliprystalu i lewonorgestrel mogą znosić swoje działanie, więc drugi preparat nie zwiększy skuteczności, a może ją obniżyć. Jeśli po przyjęciu jednego z nich masz wątpliwości, czy zadziałał, nie dokładaj drugiego, tylko skontaktuj się z lekarzem i obserwuj termin miesiączki. Wyjątek to wyłącznie powtórzenie tej samej dawki po wymiotach w ciągu 3 godzin, opisane osobno.

Kiedy w grę wchodzi już tylko EllaOne

• Od stosunku minęły ponad 72 godziny.
• Do stosunku doszło tuż przed spodziewaną owulacją.
• Wyższa masa ciała, przy której lewonorgestrel może być mniej skuteczny.
• W ostatnim czasie stosowałaś już lewonorgestrel i potrzebujesz innego mechanizmu.

Szczegóły obu preparatów znajdziesz na stronie o EllaOne oraz o Escapelle.

Najczęstsze pytania