EllaOne co to - czym jest tabletka i jak działa

EllaOne - co to za lek

EllaOne należy do grupy środków antykoncepcji awaryjnej, czyli metod stosowanych już po stosunku, kiedy zabezpieczenie zawiodło lub go nie było. Nie jest to antykoncepcja planowa przyjmowana regularnie, lecz preparat na nagłą, jednorazową sytuację. W opakowaniu znajduje się jedna tabletka i tylko tyle potrzeba na dany epizod. Pełny opis preparatu, wraz z przeciwwskazaniami i interakcjami, zebraliśmy na stronie o EllaOne.

Warto od razu rozróżnić dwie rzeczy: nazwę handlową i substancję czynną. EllaOne to nazwa handlowa, a lekiem działającym jest octan uliprystalu. To odróżnia ją od tabletek awaryjnych opartych na lewonorgestrelu, takich jak Escapelle - inny składnik oznacza inne okno czasowe i nieco inny sposób działania.

Skład i jak działa octan uliprystalu

Substancją czynną EllaOne jest octan uliprystalu, selektywny modulator receptora progesteronowego. Progesteron to hormon, który w połowie cyklu współtworzy sygnał do pęknięcia pęcherzyka i uwolnienia komórki jajowej. Octan uliprystalu wiąże się z receptorami progesteronowymi i blokuje ten sygnał wtedy, gdy organizm przygotowuje się do owulacji. Efektem jest opóźnienie lub zahamowanie uwolnienia komórki jajowej.

Plemniki przeżywają w drogach rodnych do kilku dni, więc samo przesunięcie owulacji sprawia, że nie napotykają komórki jajowej i nie dochodzi do zapłodnienia. Kluczowa zasada wynika wprost z tego mechanizmu: lek działa, gdy zostanie przyjęty przed owulacją. Jeśli owulacja już się odbyła, a doszło do zapłodnienia, tabletka nie zadziała. EllaOne nie przerywa istniejącej ciąży, nie jest środkiem poronnym i nie wpływa na ciążę, która już się rozwija. Mechanizm rozkładamy szczegółowo na stronie jak działa EllaOne.

Dla kogo jest EllaOne

EllaOne jest przeznaczona dla kobiet, u których doszło do stosunku bez zabezpieczenia albo gdy metoda antykoncepcji zawiodła. Typowe sytuacje to:

• Stosunek bez żadnego zabezpieczenia.
• Pęknięcie lub zsunięcie się prezerwatywy.
• Pominięcie tabletki antykoncepcyjnej lub błąd w jej stosowaniu.
• Wysunięcie się krążka czy innej metody barierowej.

O tym, czy EllaOne jest dla Ciebie odpowiednia i czy nie ma przeciwwskazań, ostatecznie decyduje lekarz na podstawie wywiadu. Ostrożności wymaga ciężka astma leczona doustnymi glikokortykosteroidami oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby, a przy karmieniu piersią zaleca się przerwę na tydzień po przyjęciu leku.

Kiedy wybrać EllaOne zamiast lewonorgestrelu

Na rynku funkcjonują dwa główne rodzaje tabletki „dzień po”. Escapelle opiera się na lewonorgestrelu i działa do 72 godzin. EllaOne zawiera octan uliprystalu i działa dłużej, do 120 godzin. Oba preparaty opóźniają owulację, ale różnią się oknem czasowym oraz tym, jak blisko owulacji jeszcze pomagają.

Octan uliprystalu potrafi opóźnić pęknięcie pęcherzyka także wtedy, gdy zaczął już rosnąć poziom hormonu LH zapowiadającego owulację, choć przed jego szczytem. Lewonorgestrel w tej fazie zwykle traci skuteczność. Dlatego EllaOne bywa preferowana w dwóch sytuacjach: gdy od stosunku minęły ponad 3 doby, bo lewonorgestrel ma już tylko okno 72 godzin, oraz gdy do zbliżenia doszło bliżej owulacji. Wybór między jednym a drugim preparatem to element konsultacji, a przy wyższej masie ciała lekarz również częściej rozważa octan uliprystalu.

Obu preparatów nie łączy się ze sobą, ponieważ lewonorgestrel może osłabiać działanie octanu uliprystalu. Bezpośrednie porównanie opisaliśmy w artykule EllaOne czy Escapelle.

Do kiedy po stosunku działa EllaOne

EllaOne przyjmuje się jak najszybciej po stosunku, a maksymalne okno to 120 godzin, czyli 5 dni. Skuteczność jest najwyższa w pierwszej dobie i spada z każdą kolejną godziną, bo z czasem rośnie ryzyko, że owulacja już się zbliża albo wystąpiła. Jedną tabletkę połyka się w całości, o dowolnej porze, niezależnie od posiłku.

Więcej o granicach czasowych obu preparatów znajdziesz w tekście do kiedy antykoncepcja awaryjna, a szczegóły podawania na stronie o stosowaniu EllaOne.

Czego EllaOne nie robi

Wokół tabletki awaryjnej krąży sporo mitów, dlatego jasno powiedzmy, czego ten lek nie zapewnia:

• Nie przerywa istniejącej ciąży i nie jest środkiem poronnym.
• Nie chroni przed kolejnymi stosunkami w tym samym cyklu, działa tylko na to zbliżenie, które już się odbyło.
• Nie zabezpiecza przed zakażeniami przenoszonymi drogą płciową.
• Nie jest metodą stałej antykoncepcji i nie powinna zastępować regularnego zabezpieczenia.

Octan uliprystalu może przejściowo osłabić działanie hormonalnej antykoncepcji, dlatego po jego przyjęciu do końca cyklu stosuj dodatkowe zabezpieczenie mechaniczne, na przykład prezerwatywę. Skuteczność samej EllaOne obniżają też leki i zioła przyśpieszające jej rozkład w wątrobie: ryfampicyna, niektóre leki przeciwpadaczkowe i ziele dziurawca, a także leki zmniejszające kwasowość żołądka. Po przyjęciu tabletki miesiączka może pojawić się w innym terminie niż zwykle. Jeśli spóźnia się o ponad 7 dni, wykonaj test ciążowy.

Czy EllaOne jest na receptę

W Polsce EllaOne wydaje się wyłącznie na receptę. Nie kupisz jej bez recepty, a informacje sugerujące inaczej są nieaktualne. Receptę można uzyskać stacjonarnie u lekarza albo online, po wypełnieniu krótkiego wywiadu medycznego i konsultacji. Ścieżka online jest legalna i opiera się na e-recepcie z kodem, którą lekarz wystawia po ocenie, czy nie ma przeciwwskazań. Jak przebiega taka konsultacja, opisaliśmy na stronie recepta online.

Sam lek jest pełnopłatny i nierefundowany. W aptece kosztuje orientacyjnie od 90 do 130 zł za tabletkę, w zależności od apteki. Konsultacja online z możliwością wystawienia recepty to osobne 49 zł i nie obejmuje ceny leku, a przy odmowie wystawienia dokumentu otrzymujesz pełny zwrot. Szczegóły zebraliśmy na stronie o cenie EllaOne.

Najczęstsze pytania