EllaOne działanie - jak działa octan uliprystalu

Octan uliprystalu - jak wygląda mechanizm

Substancją czynną EllaOne jest octan uliprystalu, czyli selektywny modulator receptora progesteronowego. Progesteron to hormon, który w połowie cyklu współtworzy sygnał do pęknięcia pęcherzyka i uwolnienia komórki jajowej. Octan uliprystalu wiąże się z receptorami progesteronowymi i blokuje ten sygnał dokładnie wtedy, gdy organizm przygotowuje się do owulacji.

Efektem jest opóźnienie lub zahamowanie uwolnienia komórki jajowej. Plemniki przeżywają w drogach rodnych do kilku dni, więc samo przesunięcie owulacji o kilka dni sprawia, że przy zapłodnieniu nie ma na co czekać - plemniki obumierają, zanim komórka jajowa się pojawi. To jest sedno działania EllaOne: lek nie niszczy plemników i nie usuwa zarodka, tylko rozsuwa w czasie moment spotkania obu komórek.

Dlaczego EllaOne działa do 120 godzin

Okno 120 godzin, czyli 5 dni, wynika z tego, jak długo octan uliprystalu potrafi wpłynąć na cykl. Lek ma zdolność opóźnienia owulacji nawet w późniejszej fazie okna płodnego, także wtedy, gdy zaczął już rosnąć poziom hormonu LH zapowiadającego owulację. Dzięki temu pozostaje użyteczny dłużej niż starsze preparaty.

To nie znaczy jednak, że można zwlekać. Skuteczność jest najwyższa w pierwszej dobie i spada z każdą kolejną godziną, bo z czasem rośnie ryzyko, że owulacja już się zbliża albo wystąpiła. Dlatego zasada jest prosta: im szybciej, tym lepiej. Więcej o samym oknie czasowym piszemy w tekście do kiedy antykoncepcja awaryjna, a o związku z fazą cyklu w artykule antykoncepcja awaryjna a owulacja.

EllaOne a lewonorgestrel - różnica w działaniu

Drugi popularny środek awaryjny, Escapelle, zawiera lewonorgestrel i również opóźnia owulację. Różnica dotyczy tego, jak blisko owulacji dany lek jeszcze działa. Lewonorgestrel skutecznie hamuje owulację, dopóki nie ruszył wyrzut hormonu LH. Gdy ten wyrzut się rozpocznie, lewonorgestrel przestaje być pomocny, a owulacja i tak następuje.

Octan uliprystalu potrafi opóźnić pęknięcie pęcherzyka także po rozpoczęciu wzrostu LH, choć przed jego szczytem. To praktycznie wydłuża zakres sytuacji, w których lek może jeszcze zadziałać, i jest jedną z przyczyn, dla których EllaOne bywa preferowana bliżej owulacji. Do tego dochodzi różnica w oknie czasowym: lewonorgestrel przyjmuje się do 72 godzin, a EllaOne do 120 godzin. Jeśli od stosunku minęły ponad 3 doby, w grę wchodzi już tylko octan uliprystalu. Zestawienie obu preparatów opisujemy w tekście EllaOne czy Escapelle.

Kiedy EllaOne nie zadziała

Ponieważ działanie EllaOne opiera się na przesunięciu owulacji, lek nie pomoże, jeśli owulacja już nastąpiła, a komórka jajowa została zapłodniona. Octan uliprystalu nie zapobiega też zagnieżdżeniu się zarodka i nie przerywa ciąży, która już się rozpoczęła - nie jest środkiem poronnym. Z tego samego powodu EllaOne nie chroni przed skutkami kolejnych stosunków w tym samym cyklu; działa tylko wstecz, na sytuację, która już się wydarzyła. Do końca cyklu potrzebne jest więc dodatkowe zabezpieczenie mechaniczne, na przykład prezerwatywa.

Co może osłabić działanie EllaOne

Skuteczność octanu uliprystalu obniżają substancje przyśpieszające jego rozkład w wątrobie. Należą do nich ryfampicyna, niektóre leki przeciwpadaczkowe oraz ziele dziurawca. Działanie może też osłabić jednoczesne stosowanie leków zmniejszających kwasowość żołądka - inhibitorów pompy protonowej (na przykład omeprazolu, pantoprazolu), leków zobojętniających i preparatów z H2-blokerami. Osobna kwestia to łączenie środków awaryjnych: EllaOne i lewonorgestrel mogą znosić swoje działanie, dlatego nie przyjmuje się ich razem. Na skuteczność antykoncepcji awaryjnej może też wpływać wyższa masa ciała - piszemy o tym w artykule antykoncepcja awaryjna a masa ciała. O wszystkich przyjmowanych lekach poinformuj lekarza podczas konsultacji, bo to on ocenia, czy preparat jest dla Ciebie odpowiedni.

Działanie EllaOne a antykoncepcja hormonalna

Octan uliprystalu może przejściowo osłabić działanie tabletek antykoncepcyjnych, plastra czy krążka dopochwowego. Jeśli stosujesz taką metodę, kontynuuj ją zgodnie ze schematem, ale przez pozostałą część cyklu zabezpieczaj się dodatkowo prezerwatywą. Sama EllaOne nie jest stałą metodą planowania rodziny - to rozwiązanie na sytuację nagłą, mniej skuteczne niż regularna antykoncepcja. Jeśli sięgasz po nią często, warto omówić z lekarzem metodę stałą.

Najczęstsze pytania