Wkładka domaciczna jako antykoncepcja awaryjna

Wkładka z miedzią, czyli najskuteczniejsza opcja awaryjna

Wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią, potocznie nazywana spiralą, to niewielki element w kształcie litery T z owiniętym miedzianym drutem, który ginekolog umieszcza w jamie macicy. Znana jest głównie jako metoda długoterminowa, ale można ją zastosować także awaryjnie, po stosunku bez zabezpieczenia. Co ważne, w tej roli jest skuteczniejsza od tabletek doustnych. Miedź uwalniana w macicy działa toksycznie na plemniki i komórkę jajową, utrudnia zapłodnienie, a także zmienia błonę śluzową macicy tak, że zagnieżdżenie zarodka jest mało prawdopodobne. Tabletki EllaOne i Escapelle działają inaczej, bo jedynie opóźniają lub hamują owulację. Jeśli owulacja już się odbyła, przestają być skuteczne. Wkładka z miedzią nie zależy od tego mechanizmu, dlatego zachowuje wysoką skuteczność przez całe okno czasowe.

Do kiedy można ją założyć

Wkładkę z miedzią zakłada się do 5 dni, czyli 120 godzin, od stosunku bez zabezpieczenia. To ta sama górna granica co dla tabletki EllaOne. Część wytycznych dopuszcza założenie wkładki także do 5 dni od najwcześniejszej spodziewanej owulacji, co w niektórych sytuacjach wydłuża realne okno. O tym, czy w Twoim przypadku jest to możliwe, decyduje lekarz na podstawie dnia cyklu i wywiadu. Istotna różnica względem tabletek polega na tym, że przy tabletkach skuteczność spada z każdą godziną, bo trzeba zdążyć przed owulacją. Wkładka z miedzią utrzymuje wysoką skuteczność przez cały ten czas, bo nie polega na wyprzedzeniu owulacji.

Dlaczego skuteczność jest tak wysoka

Skuteczność wkładki z miedzią w trybie awaryjnym przekracza 99 procent, a odsetek nieskuteczności jest niższy niż 1 procent. To wyraźnie lepszy wynik niż dla tabletek doustnych. Do tego dochodzą dwie przewagi, których tabletki nie mają. Po pierwsze, wkładka działa niezależnie od masy ciała, podczas gdy przy lewonorgestrelu z Escapelle wyższa masa ciała może osłabiać efekt. Piszemy o tym w tekście Antykoncepcja awaryjna a masa ciała. Po drugie, skuteczność wkładki nie zależy od momentu cyklu, a tego samodzielnie nie da się przewidzieć. Dlatego wkładka bywa rozważana szczególnie wtedy, gdy od stosunku minęło już sporo godzin albo gdy do kontaktu doszło blisko owulacji.

Wkładka z miedzią a tabletka dzień po

Najprościej zestawić trzy dostępne opcje awaryjne. Poniżej najważniejsze różnice.

Jeśli szukasz szybkiego, doraźnego rozwiązania, najczęściej wybiera się tabletkę. Jeśli zależy Ci na najwyższej skuteczności lub od razu chcesz mieć antykoncepcję długoterminową, w grę wchodzi wkładka. Różnice między samymi tabletkami rozwijamy w tekście EllaOne czy Escapelle, a limity godzin w artykule Do kiedy antykoncepcja awaryjna.

Zalety, ograniczenia i dla kogo

Największą zaletą wkładki z miedzią jest połączenie najwyższej skuteczności awaryjnej z ochroną na kolejne lata. Nie zawiera hormonów, więc bywa opcją dla kobiet, które nie mogą lub nie chcą stosować antykoncepcji hormonalnej. Zależnie od modelu chroni przez 5 do 10 lat. Ma też ograniczenia. Zabieg wykonuje ginekolog podczas wizyty, więc nie da się go załatwić zdalnie. W pierwszych miesiącach miesiączki mogą być obfitsze, dłuższe i bardziej bolesne. Wkładki nie zakłada się przy niektórych stanach, między innymi przy aktywnym zakażeniu narządów miednicy lub infekcji przenoszonej drogą płciową, przy podejrzeniu ciąży, niewyjaśnionych krwawieniach z macicy, wadach lub zniekształceniach jamy macicy oraz przy chorobie Wilsona czy uczuleniu na miedź. Jeśli istnieje ryzyko infekcji, lekarz może przed zabiegiem zlecić badania. Wkładka, podobnie jak tabletka, nie chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. To, czy jest dla Ciebie odpowiednia, ocenia ginekolog.

Jak wygląda dostęp - uczciwie

Wkładki z miedzią nie da się uzyskać na e-receptę ani zamówić wysyłkowo. Wymaga wizyty u ginekologa i badania, po którym lekarz zakłada ją bezpośrednio. To odróżnia ją od tabletek. Jeśli potrzebujesz szybkiego rozwiązania, a preparat doustny jest w Twoim przypadku odpowiedni, e-receptę na EllaOne lub Escapelle możesz uzyskać online, po konsultacji z lekarzem. Wypełniasz krótki wywiad medyczny, opłacasz konsultację, a lekarz, jeśli nie ma przeciwwskazań, wystawia e-receptę i przysyła kod na e-mail. O doborze metody i preparatu zawsze decyduje lekarz. Jeśli myślisz też o stałej ochronie, warto omówić to przy okazji, o czym piszemy w tekście Antykoncepcja awaryjna a antykoncepcja stała.

Najczęstsze pytania