EllaOne to nie tabletka wczesnoporonna - fakty i mity
Skąd wziął się mit tabletki wczesnoporonnej
Określenie "tabletka wczesnoporonna" pojawia się w sieci obok nazwy EllaOne, ale nie oddaje tego, jak preparat naprawdę działa. Źródeł tego zamieszania jest kilka. Po pierwsze, octan uliprystalu należy do tej samej grupy leków co mifepriston, znany jako RU-486 i używany w aborcji farmakologicznej. Obie substancje to selektywne modulatory receptora progesteronowego, więc pod względem chemicznym są spokrewnione. To pokrewieństwo nie oznacza jednak, że działają tak samo. Liczy się dawka i moment, w którym lek jest przyjmowany.
Po drugie, w rozmowach potocznych myli się dwa pojęcia: zapobieganie ciąży i przerywanie ciąży. Antykoncepcja awaryjna należy do pierwszej grupy. Jej celem jest niedopuszczenie do zapłodnienia, a nie usunięcie ciąży, która już się rozwija. Ta różnica jest kluczowa dla zrozumienia, dlaczego EllaOne nie jest środkiem poronnym.
Jak naprawdę działa EllaOne
Substancją czynną EllaOne jest octan uliprystalu. Blokuje on działanie progesteronu w momencie, gdy hormon ten miałby wyzwolić owulację. Efektem jest opóźnienie lub zahamowanie uwolnienia komórki jajowej z jajnika. Jeśli plemniki znajdują się już w drogach rodnych, przesunięcie owulacji sprawia, że nie napotykają komórki jajowej i nie dochodzi do zapłodnienia. Cały mechanizm rozgrywa się więc przed poczęciem, a nie po nim. Szerzej opisujemy go na stronie o tym, jak działa EllaOne.
Z tego wynika ważny wniosek. EllaOne działa tylko wtedy, gdy owulacja jeszcze się nie odbyła. Jeśli komórka jajowa została już uwolniona, a doszło do zapłodnienia, preparat nie zadziała. Nie ma wtedy wpływu na dalszy przebieg zdarzeń, ponieważ jego jedynym punktem uchwytu jest opóźnienie owulacji. Więcej o tym, jak moment cyklu przekłada się na efekt, piszemy w tekście antykoncepcja awaryjna a owulacja.
Antykoncepcja awaryjna a aborcja farmakologiczna - podstawowa różnica
Aborcja farmakologiczna to osobna procedura medyczna, prowadzona pod nadzorem lekarza. Opiera się na innych lekach, mifepristonie i mizoprostolu, i służy przerwaniu ciąży, która już istnieje. Mifepriston odcina wsparcie hormonalne rozwijającej się ciąży, a mizoprostol wywołuje skurcze macicy. To zupełnie inny cel niż antykoncepcja awaryjna, która ma nie dopuścić do powstania ciąży.
| Cecha | EllaOne (antykoncepcja awaryjna) | Aborcja farmakologiczna |
|---|---|---|
| Substancja | octan uliprystalu | mifepriston i mizoprostol |
| Cel | zapobieganie zapłodnieniu | przerwanie istniejącej ciąży |
| Mechanizm | opóźnienie owulacji | zakończenie rozwoju ciąży |
| Moment zadziałania | przed owulacją, do 120 godzin od stosunku | gdy ciąża już się rozwija |
| Wpływ na istniejącą ciążę | brak | przerywa ciążę |
Ta tabela pokazuje, dlaczego jedno pojęcie nie może zastąpić drugiego. EllaOne i tabletka aborcyjna to nie są warianty tego samego preparatu, tylko dwa różne leki stosowane w innych sytuacjach i o odmiennym działaniu.
EllaOne a istniejąca ciąża
Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego EllaOne nie przerywa istniejącej ciąży i nie jest środkiem poronnym. Jeśli w chwili przyjęcia tabletki kobieta jest już w ciąży, preparat na tę ciążę nie wpływa. Z tego powodu podejrzenie lub potwierdzenie ciąży jest wskazaniem, by przed przyjęciem porozmawiać z lekarzem. Antykoncepcja awaryjna ma sens tylko jako działanie doraźne po stosunku bez zabezpieczenia, zanim mogłoby dojść do zapłodnienia.
Warto też pamiętać, że EllaOne nie chroni na przyszłość. Po jej przyjęciu, do końca cyklu, potrzebna jest dodatkowa metoda zabezpieczenia mechanicznego. Jeśli miesiączka spóźnia się o ponad 7 dni, należy wykonać test ciążowy.
Kiedy sięga się po antykoncepcję awaryjną
EllaOne stosuje się doraźnie, gdy doszło do stosunku bez zabezpieczenia lub gdy zawiodła metoda antykoncepcji, na przykład pękła prezerwatywa albo pominięto tabletkę antykoncepcyjną. Octan uliprystalu można przyjąć do 120 godzin, czyli 5 dni od stosunku, ale skuteczność jest największa zaraz po nim i maleje z każdą godziną zwłoki. Drugim preparatem antykoncepcji awaryjnej jest Escapelle z lewonorgestrelem, który działa do 72 godzin. O tym, od czego zależy efekt, piszemy w tekście o skuteczności EllaOne.
Antykoncepcja awaryjna to metoda doraźna. Nie zastępuje regularnej antykoncepcji i nie powinna być stosowana rutynowo, bo metody planowe są skuteczniejsze. O wyborze preparatu i ocenie sytuacji decyduje lekarz na podstawie wywiadu.
EllaOne to lek na receptę
W Polsce EllaOne wydaje się na receptę. To dodatkowy powód, by nie kierować się internetowymi hasłami o tabletce poronnej, lecz skorzystać z konsultacji lekarskiej. Podczas wywiadu lekarz ocenia czas od stosunku, moment cyklu, przyjmowane leki i ewentualne przeciwwskazania, a następnie decyduje, czy wystawić e-receptę. Jak przebiega ta droga, opisujemy na stronie o recepcie online na EllaOne.
Zamów e-receptę na EllaOne
Nie zwlekaj, liczy się czas. Wypełnij wywiad, a o wystawieniu recepty zdecyduje lekarz. Konsultacja 49 zł, pełny zwrot przy odmowie.
Zamów receptęNajczęstsze pytania
Czy EllaOne to tabletka wczesnoporonna?
Nie. EllaOne to antykoncepcja awaryjna z octanem uliprystalu. Działa, opóźniając owulację, więc zapobiega zapłodnieniu, zanim do niego dojdzie. Nie przerywa istniejącej ciąży i nie jest środkiem poronnym.
Czym EllaOne różni się od tabletki aborcyjnej?
Tabletka aborcyjna, czyli aborcja farmakologiczna z mifepristonem i mizoprostolem, przerywa już istniejącą ciążę pod nadzorem lekarza. EllaOne działa wcześniej, zapobiegając zapłodnieniu przez opóźnienie owulacji, i nie kończy istniejącej ciąży.
Czy EllaOne przerywa ciążę?
Nie. Jeśli ciąża już się rozwija, EllaOne na nią nie wpływa i jej nie przerywa. Preparat działa tylko przed uwolnieniem komórki jajowej, opóźniając owulację.
Dlaczego EllaOne bywa mylona z RU-486?
Octan uliprystalu należy do tej samej grupy leków co mifepriston, czyli selektywnych modulatorów receptora progesteronowego. Podobieństwo chemiczne bywa źródłem mitu, ale w dawce antykoncepcji awaryjnej octan uliprystalu opóźnia owulację, a nie przerywa ciąży.
Czy EllaOne zadziała po owulacji?
Jeśli owulacja już nastąpiła, EllaOne może nie zadziałać, bo jego działanie polega na opóźnieniu owulacji. Dlatego liczy się jak najszybsze przyjęcie po stosunku, do 120 godzin.
Czy EllaOne jest na receptę?
Tak, EllaOne wydaje się na receptę. E-receptę można uzyskać online po wypełnieniu wywiadu i konsultacji, o wystawieniu decyduje lekarz.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego EllaOne, Rejestr Produktów Leczniczych
- pacjent.gov.pl, e-recepta
Materiał informacyjny, nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoczęciu leczenia decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny.