Skuteczność EllaOne - ile wynosi i od czego zależy

Od czego zależy skuteczność EllaOne

EllaOne działa dzięki octanowi uliprystalu, selektywnemu modulatorowi receptora progesteronowego. Blokuje on działanie progesteronu w momencie, gdy hormon ten wyzwala owulację, co opóźnia lub hamuje uwolnienie komórki jajowej. Jeśli plemniki są już w drogach rodnych, przesunięcie owulacji sprawia, że nie napotykają komórki jajowej i nie dochodzi do zapłodnienia. Z tego mechanizmu wynikają wszystkie czynniki, które wpływają na skuteczność: liczy się to, czy owulacja jeszcze nie nastąpiła oraz czy substancja czynna zdąży zadziałać w odpowiednim stężeniu.

Skuteczność antykoncepcji awaryjnej nie jest jedną stałą liczbą. Zależy od czasu od stosunku, momentu cyklu, masy ciała, ewentualnych wymiotów i przyjmowanych leków. Poniżej omawiamy każdy z tych czynników po kolei.

Czas od stosunku - najważniejszy czynnik

Octan uliprystalu można przyjąć do 120 godzin, czyli 5 dni od stosunku bez zabezpieczenia. To jednak nie znaczy, że przez cały ten okres działa tak samo. Skuteczność jest największa zaraz po stosunku i stopniowo spada z każdą godziną zwłoki, bo rośnie ryzyko, że owulacja zdąży się odbyć, zanim tabletka zadziała.

Dlatego z antykoncepcją awaryjną nie należy zwlekać. Więcej o granicach czasowych piszemy w tekście Do kiedy antykoncepcja awaryjna.

Moment cyklu i owulacja

EllaOne zachowuje skuteczność bliżej owulacji niż lewonorgestrel, dlatego bywa preferowany, gdy do stosunku doszło w drugiej połowie okna płodnego. Kluczowe jest jedno: octan uliprystalu opóźnia owulację, więc działa tylko wtedy, gdy komórka jajowa nie została jeszcze uwolniona. Jeśli owulacja już nastąpiła, a doszło do zapłodnienia, preparat nie zadziała. Nie przerywa istniejącej ciąży i nie jest środkiem poronnym.

W praktyce oznacza to, że skuteczność zależy od tego, w którym momencie cyklu doszło do stosunku. Nie da się tego łatwo ocenić samodzielnie, dlatego decyzję o wyborze preparatu i ocenę sytuacji zostaw lekarzowi.

Masa ciała a skuteczność

Antykoncepcja awaryjna to jednorazowa, stała dawka niezależna od masy ciała. U kobiet o większej masie ta sama dawka rozkłada się w większej objętości ciała, przez co maksymalne stężenie substancji czynnej we krwi bywa niższe. Przy wyższej masie ciała skuteczność może więc być niższa, choć octan uliprystalu jest pod tym względem mniej wrażliwy niż lewonorgestrel. To jeden z powodów, dla których przy wyższej masie ciała lekarz częściej rozważa EllaOne. Szerzej opisujemy to w tekście Antykoncepcja awaryjna a masa ciała.

Wymioty, leki i inne czynniki obniżające skuteczność

Kilka sytuacji może osłabić działanie EllaOne, nawet gdy przyjmiesz go szybko.

• Wymioty w ciągu 3 godzin od przyjęcia - tabletka mogła nie zdążyć się wchłonąć, dlatego trzeba przyjąć kolejną i skontaktować się z lekarzem.
• Leki przyśpieszające rozkład octanu uliprystalu w wątrobie - między innymi ryfampicyna, niektóre leki przeciwpadaczkowe oraz ziele dziurawca. Osłabiają one działanie preparatu.
• Łączenie z lewonorgestrelem - obu substancji nie stosuje się razem, bo mogą znosić swoje działanie.
• Kolejny stosunek po przyjęciu tabletki - EllaOne nie chroni na przyszłość, więc do końca cyklu potrzebna jest dodatkowa metoda zabezpieczenia.

O wszystkich przyjmowanych lekach poinformuj lekarza w wywiadzie. Szczegóły podawania i postępowania przy wymiotach opisujemy na stronie o stosowaniu EllaOne.

Czy EllaOne daje 100 procent pewności

Nie. Żadna metoda antykoncepcji awaryjnej nie gwarantuje pełnej ochrony przed ciążą, także EllaOne. Tabletka wyraźnie zmniejsza ryzyko ciąży po stosunku bez zabezpieczenia, ale go nie eliminuje. Dlatego po przyjęciu preparatu warto obserwować cykl. Po EllaOne miesiączka może wystąpić wcześniej lub później niż zwykle. Jeśli spóźnia się o ponad 7 dni, wykonaj test ciążowy. To metoda doraźna, która nie zastępuje regularnej antykoncepcji, bo metody planowe są skuteczniejsze niż tabletka przyjmowana po fakcie.

Jak zadbać o najwyższą skuteczność

• Przyjmij tabletkę jak najszybciej, nie czekaj do granicy 120 godzin
• Zgłoś w wywiadzie czas od stosunku, masę ciała i przyjmowane leki
• Jeśli zwymiotujesz w ciągu 3 godzin, przyjmij kolejną tabletkę i skontaktuj się z lekarzem
• Do końca cyklu stosuj dodatkowe zabezpieczenie mechaniczne
• Przy spóźnieniu miesiączki powyżej 7 dni wykonaj test ciążowy

O tym, czy EllaOne jest dla Ciebie odpowiedni i który preparat wybrać, decyduje lekarz na podstawie wywiadu. Porównanie z lewonorgestrelem znajdziesz w tekście EllaOne czy Escapelle.

Najczęstsze pytania